ONZE BLOG
De blog van Maison Jacobs deelt de expertise en passie achter de eerste 100% Belgische theeplantage. Ontdek onze visie op uitzonderlijke thee, van lokale innovatie en duurzaamheid tot de kunst van het leven.
notre Blog
Le blog Maison Jacobs partage l’expertise et la passion derrière la première plantation de thé 100 % belge.
Thee planten in België?
Thee planten in België zou voor een gek idee kunnen doorgaan. Thee stellen we ons eerder voor op de mistige hellingen van Azië dan op de heuvels van Brabant. En toch is het precies hier dat Maison Jacobs heeft gekozen om haar theeplanten te laten groeien. Aan de basis lag een eenvoudige vraag: kan ons territorium het leven schenken aan een thee met karakter?
Door de bodem en het klimaat van dichtbij te observeren, werd het antwoord minder theoretisch en veel concreter. Het Brabantse plateau waarop de plantage is gevestigd, biedt een leemachtige bodem, rijk aan organisch materiaal en van nature zuur. Precies het type bodem waar de theeplant van houdt. De regenval is genereus en de temperaturen zijn gematigd. Dit is geen China of Japan, maar een terroir op zich, met een eigen persoonlijkheid, beperkingen en beloftes. In plaats van een thee van elders te willen imiteren, kiest Maison Jacobs voor een andere benadering: het creëren van een Belgische thee, een thee die een verhaal vertelt over een klimaat, een geschiedenis en nauwgezet werk aan zowel de plant als de bodem. Het perceel is vanaf het begin opgezet als een structuur op menselijke schaal. Normaal gesproken start men met een proefplantage om het project te valideren en de haalbaarheid aan te tonen. Er is besloten om het perceel van Maison Jacobs te vestigen op een boerderij van de inBW, wat het voordeel biedt een gemeenschap van landbouwers samen te brengen, als een soort agrarische coworking.
Geen industriële monocultuur, maar een regeneratief mozaïek: rijen theeplanten geselecteerd op hun eigenschappen, hagen, fruitbomen, witte klaver, een tuin vol aroma’s en paden. Elke keuze is gericht op het evenwicht tussen vier eisen: de schoonheid van de plek, de kwaliteit in het kopje, een diep respect voor al wat leeft en de economische levensvatbaarheid van de exploitatie. Thee wordt dan meer dan een simpel product. Het is een rode draad die de geologie verbindt met de agronomie, en de handeling van de theeteler met die van de ambachtsman die de bladeren transformeert, tot aan de persoon aan het einde van de keten die de tijd neemt om zijn thee te bereiden. Onze thee proeven zal niet alleen “een Belgische thee drinken” zijn. Het zal betekenen dat u binnentreedt in een geschiedenis die lang voor het plukken begint, in een maatschappelijk project met handen die planten en observeren, en mensen die elkaar ontmoeten, discussiëren, handelen en leren.
De sociale dimensie van Maison Jacobs
Maison Jacobs is ontstaan uit de professionele ervaring van Mathieu. Als advocaat en oprichter van Give a Day was hij getuige van de nood waarin veel mensen verkeren die aan de rand van de samenleving staan door diverse redenen (sociale uitsluiting, gevangenschap, financiële armoede,…). Meer dan 20 jaar geleden werd het hem duidelijk hoe het werken op een boerderij, in de breedste zin van het woord, de mens in staat stelt zich te herpakken, zichzelf op te bouwen en weer direct nuttig te maken; om zo de ander te ontmoeten, het zelfvertrouwen te herstellen en op eigen wijze te re-integreren. Achter de theeplantage schuilt dan ook een essentieel idee: een boerderij kan veel meer zijn dan een productiemiddel. Het kan een plek van doorgang, van wederopbouw en van overdracht worden. Maison Jacobs schrijft zich resoluut in binnen deze logica. De keuze voor de sociale boerderij is geen aanvulling op het project, maar maakt er vanaf het begin deel van uit. Thee vraagt om tijd, regelmaat en herhaalde maar delicate handelingen. Dit ritme leent zich bij uitstek voor het verwelkomen van mensen die behoefte hebben aan rust, om weer in beweging te komen en weer vertrouwen te krijgen in wat zij kunnen.
Een theeplant planten is op zich niet spectaculair. Men graaft een gat, plaatst de kluit, drukt de aarde aan en strooit er stro over. Men doet wat nodig is, zonder overhaasting. Toch kan dit eenvoudige gebaar al een overwinning zijn: een concrete taak tot een goed einde hebben gebracht, het resultaat zien, enkele maanden later terugkomen en vaststellen dat de plant is aangeslagen, de winter heeft overleefd en zijn eerste blaadjes draagt. De activiteiten zijn bedacht om zowel nuttig te zijn voor de boerderij als structurerend voor de deelnemers: het klaarmaken van de rijen, het strooien van mulch, het zachte onderhoud van de plantages, het observeren van de bladeren en de deelname aan de eerste oogsten. Later bieden de verwerking en de proeverij andere referentiepunten: ruiken, proeven, woorden geven aan ervaringen en vergelijken.
Maison Jacobs probeert de realiteit niet te verbloemen: ja, landbouwarbeid kan zwaar zijn, ja, er is regen, kou en modder. Maar het kader is duidelijk, de verwachtingen zijn expliciet en de waarde die aan elke bijdrage wordt gehecht is reëel. Het gaat er niet om “mensen bezig te houden”, maar om hen de kans te geven zich een ritme, een nut en een stukje van hun omgeving weer eigen te maken. De boerderij werkt nauw samen met bestaande structuren (verenigingen, scholen, re-integratieorganisaties). Samen bouwen zij trajecten uit. Sommigen zullen slechts passeren, anderen komen regelmatig terug en enkelen zullen er wellicht een roeping vinden.
Thee heeft deze bijzonderheid over de hele wereld: men deelt het. Thee is innig verbonden met delen. Men gaat rond een tafel zitten en neemt de tijd. Op termijn wil Maison Jacobs dat dit gebaar van delen ook op de boerderij bestaat: ontvangen, laten bezoeken, vertellen. Het sociale project is geen holle frase, maar een manier om het dagelijks leven te organiseren, waarbij de zorg voor de planten en de zorg voor de mensen hand in hand gaan.
Van de bodem tot het blad: hoe Maison Jacobs haar theeplanten verzorgt
De belofte van een premium thee begint lang voor de oogst. Op een boerderij als Maison Jacobs begint alles bij de bodem.
De gronden van Mont-Saint-Guibert bestaan uit lichte, zure leem met een hoog humusgehalte. Voor de klassieke landbouw wordt deze zuurgraad vaak als een probleem gezien dat gecorrigeerd moet worden met grote hoeveelheden kalk. Voor de theeteelt is het echter juist een ideaal vertrekpunt: de theeplant houdt van zure bodems, mits deze levend en gestructureerd blijven. Het werk bestaat er dan ook minder uit om de bodem te transformeren, maar eerder om deze te begeleiden. In plaats van diep te ploegen waarbij alles wordt omgegooid, geeft de boerderij de voorkeur aan oppervlakkige grondbewerking met de woelvork (grelinette) en zachte bodemlosmaking waar nodig. De percelen blijven nooit lang onbedekt. Groenbemesters en bodembedekking (mulch) aan de voet van de theeplanten zorgen ervoor dat de wortels altijd in contact staan met beschermde aarde.
Het Belgische klimaat vereist een bijzondere waakzaamheid wat betreft water. Te veel, te weinig of op het verkeerde moment: de theeplant is er gevoelig voor. De rijen zijn daarom aangelegd op basis van de topografie, om waterstagnatie in de winter en extreme droogte in de zomer te vermijden. De aangeplante hagen en bomen fungeren als windbrekers en reguleren het microklimaat. Deze aandacht voor detail zet zich uiteraard voort na de pluk. Een blad dat op het juiste moment is geplukt van een theeplant die langzaam is gegroeid in een evenwichtige bodem, reageert niet op dezelfde manier tijdens het verflensen, rollen of de oxidatie. Maison Jacobs werkt met kleine hoeveelheden: proeven, vergelijken, aantekeningen maken. Niets ligt vast; elke partij is een kans om te leren.
Het beoogde resultaat is geen gestandaardiseerde thee. Het is een thee die de signatuur draagt van zijn perceel, van zijn seizoen en van het jaar dat hij heeft doorstaan. Een thee die achter zijn verfijning het geduldige en veeleisende werk laat proeven dat is verricht op dit kleine stukje Brabantse grond.
.
Hoe kunt u deel uitmaken van het avontuur van Maison Jacobs?
Een ambachtelijke boerderij als Maison Jacobs bouw je niet alleen. Om wortel te schieten en te blijven bestaan, heeft ze een ecosysteem van mensen om zich heen nodig: buren, theeliefhebbers, partners, bedrijven en scholen. Er zijn verschillende manieren om deel te nemen aan het avontuur die momenteel worden vormgegeven.
De eerste en eenvoudigste manier is om langs te komen. Neem deel aan een plantdag, help een handje bij het mulchen, volg een rondleiding door de theetuin of woon een proeverij bij. Begrijpen wat er in het veld gebeurt voordat de bladeren in een theepot belanden. Deze momenten zijn de perfecte gelegenheid om het team te ontmoeten, vragen te stellen en het project van dichtbij te bekijken. Maison Jacobs biedt ook lidmaatschappen aan. Het idee is niet om een besloten club te creëren, maar om degenen die dat willen een manier te bieden om de boerderij op de lange termijn te steunen: bijdragen aan de plantage, de ontwikkeling van de percelen volgen, elk jaar een kleine selectie thee ontvangen en uitgenodigd worden voor momenten die gereserveerd zijn voor deze eerste kring. Ook bedrijven kunnen hun plek vinden in dit landschap. Een dag theeplanten of hagen aanleggen kan een zeer concrete teambuilding worden, ver weg van de vergaderzalen. Het is ook mogelijk om theepakketten of specifieke micro-batches samen te stellen, gekoppeld aan een specifiek project op de boerderij.
Scholen en opleidingsinstellingen worden niet vergeten. De bodem, het waterbeheer, de biodiversiteit, de transformatie van thee, de sociale dimensie van het project: er zijn talloze aanknopingspunten voor educatieve bezoeken of langere workshops. Maison Jacobs gaat in haar eigen tempo vooruit, zonder stappen over te slaan. De volumes zullen in eerste instantie beperkt zijn en de ervaringen blijven op menselijke schaal. Dat is precies wat de samenhang van het project bepaalt: een terroir-thee, afkomstig van een kleine boerderij die elk van haar rijen theeplanten kent, en een gemeenschap van mensen die ervoor kiezen hen op de lange termijn te vergezellen. Degenen die op de een of andere manier deel willen uitmaken van dit verhaal, zijn van harte welkom. Het vervolg bouwen we samen, plant voor plant, seizoen na seizoen, kopje na kopje.
Planter du thé en Belgique ?
Planter du thé en Belgique pourrait passer pour une idée un peu folle. Le thé, on l’imagine plutôt accroché aux pentes brumeuses de l’Asie qu’aux collines du Brabant. Et pourtant, c’est bien ici que Maison Jacobs a choisi de faire pousser ses théiers.
Au départ, il y a une question simple : notre territoire peut-il donner naissance à un thé de caractère ?
En observant de près le sol et le climat, la réponse devient moins théorique et beaucoup plus concrète. Le plateau brabançon sur lequel est installée la plantation offre une terre limoneuse, riches en matière organique, naturellement acides. Exactement le type de sol que le théier apprécie. La pluviométrie est généreuse, les températures modérées. Ce n’est pas la Chine ni le Japon, mais c’est un terroir à part entière, avec sa personnalité, ses contraintes et ses promesses.
Plutôt que de chercher à imiter un thé venu d’ailleurs, Maison Jacobs assume une autre démarche : créer un thé belge, un thé qui raconte une histoire, un climat, un travail précis sur la plante et sur le sol.
La parcelle est pensée dès le départ comme une structure à taille humaine. Normal, on commence par une plantation-pilote, pour valider le projet et démontrer la faisabilité. On décide d’installer la parcelle de Maison Jacobs dans une ferme de l’InBW, qui a l’avantage de rassembler une communauté d’agriculteur, comme un coworking agricole.
Pas de monoculture industrielle, mais une mosaïque régénérative : rangs de théiers sélectionnés pour leurs propriétés, haies, arbres fruitiers, trèfle blanc, jardin des saveurs et chemins. Chaque choix vise l’équilibre entre quatre exigences : la beauté du lieu, la qualité de la tasse, le respect profond du vivant et la viabilité économique de l’exploitation.
Le thé devient alors autre chose qu’un simple produit. C’est un fil conducteur. Il relie la géologie à l’agronomie, le geste du théiculteur à celui de l’artisan qui transforme les feuilles, et, au bout de la chaîne, la personne qui prendra le temps de préparer son thé.
Déguster notre thé ne sera pas seulement “boire un thé belge”. Ce sera entrer dans une histoire qui commence bien avant la cueillette, dans un projet sociétal, avec des mains qui plantent, observent, des hommes et des femmes qui se rencontrent, discutent, agissent et apprennent.
La dimension sociale de Maison Jacobs
Maison Jacobs est née de l’expérience professionnelle de Mathieu. Comme avocat, fondateur de Give a Day, il a été témoin de la détresse d’un grand nombre de personnes, au ban de la société, pour des raisons diverses (exclusion sociale, emprisonnement, pauvreté financière,…). Il est apparu, il y a plus de 20 ans, évident à ses yeux, quel travail de la ferme, au sens large, permettait à l’humain de se recentrer, de se construire, de se rendre directement utile ; et donc de rencontrer l’autre, de reprendre confiance, de se réinsérer, à sa manière.
Derrière la plantation de théiers, il y a donc une idée essentielle : une ferme peut être bien plus qu’un outil de production. Elle peut devenir un lieu de passage, de reconstruction, de transmission. Maison Jacobs s’inscrit clairement dans cette logique.
Le choix de la ferme sociale ne vient pas en supplément du projet, il en fait partie dès le départ. Le thé demande du temps, de la régularité, des gestes répétés mais délicats. Ce rythme se prête particulièrement bien à l’accueil de personnes qui ont besoin de se poser, de se remettre en mouvement, de reprendre confiance dans ce qu’elles sont capables de faire.
Planter un théier, ce n’est pas spectaculaire. On creuse, on installe la motte, on tasse, on paille. On fait ce qu’il faut, sans précipitation. Pourtant, ce simple geste peut déjà être une victoire : avoir mené une tâche concrète jusqu’au bout, voir le résultat, revenir quelques mois plus tard et constater que le plant a pris, qu’il a traversé l’hiver, qu’il porte ses … feuilles.
Les activités sont pensées pour être à la fois utiles à la ferme et structurantes pour les personnes qui y participent : préparation des rangs, paillage, entretien doux des plantations, observation des feuilles, participation aux premières cueillettes. Plus tard, la transformation et la dégustation offrent d’autres types de repères : sentir, goûter, mettre des mots, comparer.
Maison Jacobs ne cherche pas à masquer la réalité : oui, le travail agricole peut être dur, oui, il y a de la pluie, du froid, de la boue. Mais le cadre est clair, les attentes sont explicites, et la valeur donnée à chaque contribution est réelle. Il ne s’agit pas de « faire occuper les gens », mais de leur permettre de se réapproprier un rythme, une utilité, un morceau de leur paysage.
La ferme travaille en lien avec des structures existantes (associations, écoles, organismes d’insertion). Ensemble, elles co-construisent des parcours. Certains ne feront que passer, d’autres reviendront régulièrement, quelques-uns trouveront peut-être là une vocation.
Le thé a cette particularité, partout dans le monde : on le partage. Le thé est intimement lié au partage. On se met autour d’une table, on prend le temps. À terme, Maison Jacobs veut que ce geste de partage existe aussi à la ferme : accueillir, faire visiter, raconter. Le projet social n’est pas un discours, c’est une manière d’organiser le quotidien, où le soin apporté aux plantes et celui apporté aux personnes vont de pair.
Du sol à la feuille : comment Maison Jacobs cultive ses théiers
La promesse d’un thé haut de gamme commence bien avant la récolte. Dans une ferme comme Maison Jacobs, tout part du sol.
Les terres de Mont-Saint-Guibert sont des limons légers, acides, avec un taux d’humus élevé. Pour une agriculture classique, cette acidité marquée est souvent vécue comme un problème à corriger à grands coups de chaux. Pour la théiculture, c’est au contraire un point de départ intéressant : le théier aime les sols acides, à condition qu’ils restent vivants et structurés.
Le travail consiste alors moins à transformer le sol qu’à l’accompagner. Plutôt qu’un labour profond qui bouleverse tout, la ferme privilégie le travail superficiel, la grelinette, le décompactage doux quand c’est nécessaire. Les parcelles ne sont jamais laissées nues longtemps. Couverts végétaux, paillage au pied des théiers : tout est pensé pour que les racines soient toujours au contact d’une terre protégée.
Les apports, si besoin, sont réfléchis à partir d’analyses régulières. L’objectif n’est pas de pousser la plante au maximum de sa croissance, mais de lui offrir un environnement stable : suffisamment de phosphore pour l’enracinement, un potassium bien présent pour la qualité des feuilles, un calcium ajusté sans faire remonter brutalement le pH. Les matières organiques locales – compost, broyats de branches, litières compostées – jouent un rôle central. Elles nourrissent la vie du sol autant qu’elles l’enrichissent en éléments minéraux.
Le climat belge impose une vigilance particulière sur l’eau. Trop, pas assez, pas au bon moment : le théier y est sensible. Les rangs sont donc dessinés en fonction de la topographie, pour éviter les stagnations d’eau en hiver et les coups de sec trop violents en été. Les haies et arbres associés jouent un rôle de brise-vent et de régulateur du microclimat.
Cette attention au détail se prolonge évidemment après la cueillette. Une feuille cueillie au bon moment sur un théier qui a poussé lentement, dans un sol équilibré, ne réagit pas de la même manière au flétrissage, au roulage, à l’oxydation. Maison Jacobs travaille par petites quantités, goûte, compare, prend des notes. Rien n’est figé : chaque lot est l’occasion d’apprendre.
Le résultat recherché n’est pas un thé standardisé. C’est un thé qui porte la signature de sa parcelle, de sa saison, de l’année qu’il a traversée. Un thé qui, derrière sa finesse, laisse percevoir le travail patient et exigeant mené sur ce petit coin de terre brabançonne.
Comment rejoindre l’aventure Maison Jacobs ?
Une ferme artisanale comme Maison Jacobs ne se construit pas seule. Pour prendre racine et durer, elle a besoin d’un écosystème de personnes autour d’elle : voisins, amateurs de thé, partenaires, entreprises, écoles.
Plusieurs manières de rejoindre l’aventure sont en train d’être structurées.
La première, la plus simple, consiste à venir sur place. Participer à une journée de plantation, donner un coup de main au paillage, suivre une visite guidée du jardin de thé, assister à une session de dégustation. Comprendre ce qui se passe dans les champs avant que les feuilles n’arrivent dans une théière. Ces moments sont l’occasion de rencontrer l’équipe, de poser des questions, de voir le projet de près.
Maison Jacobs propose aussi des formules de membres. L’idée n’est pas de créer un club fermé, mais d’offrir à celles et ceux qui le souhaitent une manière de soutenir la ferme dans la durée : contribuer à la plantation, suivre l’évolution des parcelles, recevoir chaque année une petite sélection de thés, être invités à des moments réservés à ce premier cercle.
Les entreprises peuvent, elles aussi, trouver leur place dans ce paysage. Une journée de plantation de théiers ou de création de haies peut devenir un team-building très concret, loin des salles de réunion. Il est également possible d’imaginer des coffrets de thés ou des micro-cuvées dédiées, liées à un projet précis sur la ferme.
Les écoles et organismes de formation ne sont pas oubliés. Le sol, la gestion de l’eau, la biodiversité, la transformation du thé, la dimension sociale du projet : autant de portes d’entrée pour des visites pédagogiques ou des ateliers plus longs.
Maison Jacobs avance à son rythme, sans brûler les étapes. Les volumes seront d’abord limités, les expériences resteront à taille humaine. C’est justement ce qui fait la cohérence du projet : un thé de terroir, issu d’une petite ferme qui connaît chacun de ses rangs de théiers, et une communauté de personnes qui choisissent de l’accompagner sur le long terme.
Ceux qui ont envie de faire partie de cette histoire, d’une manière ou d’une autre, sont les bienvenus. La suite se construira ensemble, un plant, une saison, une tasse après l’autre.